Direct naar inhoud

Uitgifte Nederlands IBAN

Een betaaldienstverlener mag Nederlandse IBAN’s uitgeven als die aan diverse voorwaarden voldoet.

Een Nederlands IBAN is pas bruikbaar voor girale betalingen als de betreffende betaaldienstverlener is aangesloten op girale betaalketens. De toetsing en aansluiting van een betaaldienstverlener voor Europees betalingsverkeer gebeurt bijvoorbeeld door gereguleerde transactieverwerkers zoals EBA Clearing en Worldline. Voor wereldwijde girale betalingen zorgt o.a. SWIFT voor de aansluiting van een betaaldienstverlener.

De voorwaarden bestaan uit het hebben van de juiste vergunningen, het voldoen aan wet- en regelgeving en de aansluiting op tenminste één afsprakenstelsel voor girale betalingen, zoals het SCT-afsprakenstelsel van de EPC voor euro-overboekingen. Hieronder staat een checklist met toelichtingen in de volgorde van handelingen.

Betaaldienstverleners kunnen voor vragen contact met ons opnemen.

Stappenplan uitgifte Nederlands IBAN

  • 1. Vergunning van DNB

    Iedereen die in Nederland betaaldiensten verleent en niet is uitgezonderd of vrijgesteld, heeft een vergunning nodig van De Nederlandsche Bank (DNB). Een betaaldienstverlener mag Nederlandse IBAN’s uitgeven wanneer DNB een vergunning voor betaaldienst 3 en/of 5 heeft afgegeven, zoals bedoeld in de bijlage van Richtlijn (EU) 2015/2366.

    DNB publiceert op zijn website meer informatie over het registratieproces van de vergunning. De wettelijke beslistermijn voor een vergunningaanvraag voor een betaaldienstverlener is vastgelegd in de Wet op het financieel toezicht artikel 2:3b en bedraagt drie maanden. Deze termijn gaat in zodra DNB een volledige vergunningaanvraag heeft ontvangen.
    In bepaalde gevallen is geen vergunning noodzakelijk. Bijvoorbeeld omdat er een vrijstelling mogelijk is, of omdat er voor de diensten die worden aangeboden geen vergunning nodig is. Deze informatie staat op de website van DNB.

    De vergunningen van betaaldienstverleners staan in het publieke register van DNB.

  • 2. SWIFT registratie IBAN identifier (BIC)

    Het SWIFT BIC Registration Procedures document geeft meer informatie over het registratieproces, publicatie en onderhoud van de BIC’s die zijn uitgegeven volgens de standaard ISO 9362. Het beschrijft de voornaamste rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende belanghebbenden die bij deze processen betrokken zijn. Om hiervoor in aanmerking te komen, is de minimale vereiste een Europees paspoort via een in Nederland gevestigd kantoor (ISO 3166-1 landcode). Neem contact op met SWIFT voor een aanvraag van een NL-BIC.

    De eerste vier letters van de BIC-8 of BIC-11 worden nagenoeg altijd opgenomen als identifier in het NL-IBAN (positie 5-8) en moeten dus uniek zijn. SWIFT borgt deze uniciteit. Openbaar register van BIC’s geregistreerd door SWIFT. Registratie updates gaan via een vast publicatieschema. Voor vragen over het BIC registratie proces, kunt u contact opnemen met SWIFT.

  • 3. Aansluiten op Verwijzingsportaal bankgegevens

    Betaaldienstverleners die rekeningen aanbieden met een Nederlands IBAN zijn wettelijk verplicht aan te sluiten op het Verwijzingsportaal bankgegevens. Dit staat in de Wet op het financieel toezicht artikel 3:267i. De gemiddelde doorlooptijd van het aansluitproces is volgens het Ministerie van Justitie zes maanden.

  • 4. Aansluiten op tenminste één betaalschema

    De European Payments Council (EPC) publiceert de regelgeving en richtlijnen van verschillende betaalschema’s zoals SEPA Credit Transfer Instant (Instant Payments) en SEPA Direct Debit (incasso) op haar website. Wijzigingsverzoeken op deze documenten lopen voor de Nederlandse community via de Betaalvereniging.

    De Betaalvereniging is voor de Nederlandse community ook het NASO-loket. De EPC beschrijft in detail wat een NASO-loket doet. Onze rol beperkt zich tot uitleg m.b.t. administratieve vragen ten aanzien van de procedure. Eventueel kunnen we conceptdocumenten van betaaldienstverleners beoordelen. Wij geven geen juridische adviezen en kunnen niet aansprakelijk worden gesteld voor het verloop van een aanvraag. De verantwoordelijkheid voor de goedkeuring van de aanvragen van aanvragers ligt uitsluitend bij de EPC.

    Als betaaldienstverleners wensen dat NASO Betaalvereniging de documenten vooraf beoordeelt, houd dan rekening met het feit dat wij minimaal 7 dagen voor de deadline van EPC de documenten digitaal in ons bezit moeten hebben.

  • 5. Overheidsvordering (betaaldienstverleners SDD Core)

    Een betaaldienstverlener als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht artikel 1:1 is vanuit de Invorderingswet 1990 artikel 19:4 verplicht aan een vordering op de belastingschuldige te voldoen, zonder dat de belastingschuldige zich daarbij op verrekening kan beroepen. De Nederlandse overheid heeft hiervoor de Overheidsvordering geïntroduceerd.

    De Overheidsvordering is een instrument van de overheid – en geen betaalproduct – dat gebruik maakt van de systematiek van SDD (SEPA Direct Debit). Vanwege dit uitgangspunt kunnen alleen betaaldienstverleners die bereikbaar zijn voor SDD Core invulling geven aan deze wettelijke verplichting.

    De Betaalvereniging beheert de specificaties van de Overheidsvordering. De specificaties voor het aanleveren van een Overheidsvordering binnen SEPA door bevoegde overheidsinstellingen zijn openbaar. De specificaties voor betaaldienstverleners zijn via giraal@betaalvereniging.nl op te vragen door betaaldienstverleners die bereikbaar zijn voor SDD Core.

  • 6. Registreer BIC bij Betaalvereniging Nederland

    Bij transacties tussen Nederlandse IBAN’s, wordt niet gevraagd om naast het IBAN ook de BIC in te voeren. Deelnemers aan het betalingssysteem kunnen deze informatie aanvullen aan de hand van een openbare NL-IBAN BIC-lijst. De Betaalvereniging houdt deze lijst bij.

    Iedere betaaldienstverlener die in het Nederlandse betalingsverkeer wil deelnemen met eigen Nederlandse IBAN’s wordt sterk aangeraden zijn eigen gegevens in de lijst op te laten nemen. Er worden geen kosten voor deze service gerekend.

    Contact de Betaalvereniging zodra de vergunning van DNB is verstrekt, de BIC is toegekend, een CSM en de koppeling op één of meerdere betaalschema’s zijn geregeld. Voor de aanvraag om de BIC en identifier van een PSP op te nemen in de NL-IBAN BIC-lijst, of in het geval van wijzigingen, ontvangen wij graag de onderstaande informatie. Stuur dit naar giraal@betaalvereniging.nl, cc r.vlek@betaalvereniging.nl. Wij raden aan om een maand tot twee weken voorafgaand aan de gewenste publicatiedatum contact met ons op te nemen.

     

    Naam PSP
    Publicatie in Register van DNB als: Bank/ betaalinstelling/ of elektronischgeldinstelling
    BIC-8/ BIC-11
    Identifier (4 letters voor positie 5-8 van NL-IBAN)
    Gewenste publicatie datum yyyy/mm/dd
    Contactgegevens voor toekomstige informatie-uitwisseling Name
    email
    phone number
    SEPA scheme adherence SCT/ SCTinst/ SDD_Core/ SDD_B2B
    Direct participant or indirect participant via
    Doelgroep betaalrekeningen particulier/zakelijk/beide/n.v.t.

  • 7. IBAN samenstellen volgens regelgeving

    • De structuur van het NL-IBAN is als volgt: NL2!n4!a10!n – zie SWIFT IBAN BIC Registry.
    • Het NL-IBAN volgt de wereldwijde internationale standaard ISO 13616.
    • Alleen een compleet IBAN is uniek. Syntax controle is volgens de Modulus 97, conform ISO/IEC 7064. Het controlenummer op positie 3 en 4 van het NL-IBAN zorgt dat het IBAN kan worden gecontroleerd op invoerfouten.
    • De identifier code op positie 5-8 van het NL-IBAN is gekoppeld aan de BIC van de PSP.
    • SWIFT IBAN BIC Registry verwijst naar de NL-IBAN uitzondering: Voorkom de cijfers 099 op positie 9-11 van het NL-IBAN, direct na de BIC. Deze cijferreeks is voorbehouden aan g-rekeningen en wordt alleen verstrekt door g-rekening aanbiedende banken. De uitzonderingsclausule voorkomt verwarring; een ‘099’-rekening betreft altijd een g-rekening. Bovendien zorgt uitsluiting van deze cijferreeks ervoor dat het voor de PSP in de toekomst mogelijk is om alsnog toe te treden tot de Closed User Group en g-rekeningen aan te bieden aan klanten. Dat zou niet mogelijk zijn als de ‘099’-serie ook al actief is voor ‘reguliere’ rekeningen.
    • Met uitzondering van de 099-serie van de g-rekening worden de laatste 10 posities vastgesteld door de betaaldienstverlener. Betaaldienstverleners maken een eigen afweging of zij bekende rekeningnummers willen uitgeven. Denk hierbij aan de laatste 10 posities van de rekeningnummers van de Belastingdienst of van goede doelen.
    • Voorkom heruitgifte van IBAN’s. Heruitgifte van de laatste 10 posities van het IBAN leidt automatisch tot een exacte kopie van het volledige IBAN. Dit leidt zonder twijfel tot een toename van onverschuldigde betalingen bij overboekingen naar uw klant.

  • 8. Inrichten check Centraal Curatele- en Bewindregister

    Op grond van Burgerlijk Wetboek 7:401 moet bij uitvoering van werkzaamheden “de zorg van een goed opdrachtnemer” in acht genomen worden. Een betaaldienstverlener moet zorgen dat zij hun cliënten kennen en alleen passende financiële producten dan wel diensten leveren aan cliënt. Nederlandse wetgeving vereist daarmee dat een PSP nagaat of iemand die een rekening aanvraagt, onder curatele of bewind staat en daardoor beperkt of uitgesloten is van het zelf aanvragen van een betaalrekening. Een controle op het Centraal Curatele- en Bewindregister is zodoende verplicht. Hierdoor is KYC en CDD ook bij de uitgifte van e-money accounts noodzakelijk.

    De Rechtspraak biedt een centrale koppeling met de software van uw organisatie:

  • Optioneel: Procedures voor leden van de Betaalvereniging

    • Giraal notificatiesysteem CONNECT giro
      Leden van de Betaalvereniging kunnen aansluiten op giraal notificatiesysteem CONNECT giro. Via deze gratis online Incidentmanagement tool informeren betaaldienstverleners elkaar wanneer er verstoringen zijn in het betalingsverkeer. Ook gepland onderhoud wordt gemeld. Medewerkers voor wie dergelijke informatie relevant is kunnen een notificatie ontvangen over de oorzaak en verwachte doorlooptijd. Betaaldienstverleners kunnen zowel berichten plaatsen als ontvangen in CONNECT giro.
    • Service voor opvraag Naam, adres en woonplaats (NAW) van de begunstigde
      Leden van de Betaalvereniging hebben onderling bepaalde procedures afgesproken waaraan zij zich houden. Zoals de procedures om NAW van een begunstigde op te vragen. Dit zijn de Procedure Onverschuldigde Betalingen (POB) en de Procedure NAW-gegevens Begunstigde bij niet-bancaire Fraude (PNBF). De eerste procedure, de POB, komt bij transacties tussen Nederlandse BAN’s grotendeels in de plaats van de Request for Recall by the Originator van het SCT/SCTinst Rulebook (tenzij de klant erop staat deze EPC procedure te volgen). Voordeel van de Nederlandse procedure, is dat deze leidt tot 80% terugbetaling en voorziet in de mogelijkheid tot NAW-verstrekking indien terugbetaling uitblijft (i.t.t. de Europese RFRO). Met de NAW-gegevens kan de betaler geld terug vragen via de rechter. Dit laatste geldt ook voor de PNBF. Voordat de PNBF wordt uitgevoerd moet het slachtoffer een aangifte kunnen tonen ten aanzien van de transactie waarvan de NAW-gegevens van de Begunstigde worden opgevraagd. Betaaldienstverleners en CPSP’s die geen lid van de Betaalvereniging zijn, kunnen ook participeren in deze procedures. Neem contact met ons op voor meer informatie.
    • Overstapservice
      In de Payment Account Directive 2014/92 (EU) Artikel 10 staat het aanbod van een overstapdienst beschreven. Diverse leden van de Betaalvereniging werken samen in de Overstapservice.

Lidmaatschap van Betaalvereniging Nederland

Betaaldienstverleners die in Nederland actief zijn kunnen lid worden van de Betaalvereniging. Zij leveren een deel van de infrastructuur voor het betalingsverkeer en zorgen er met elkaar voor dat betalingen van en naar de juiste persoon of het juiste bedrijf gaan. Wij hebben ruim vijftig leden die actief zijn in het toonbank-, online of girale betalingsverkeer. Onze leden variëren van gevestigde banken tot toetredende betaalinstellingen, gericht op particulieren of de zakelijke markt en op algemeen betalingsverkeer of een specifiek deel van de markt. Zij geven met hun lidmaatschap aan dat zij willen bijdragen aan een betrouwbaar, toegankelijk, veilig en betaalbaar ecosysteem voor betalingen.

Leden krijgen toegang tot regelmatige updates over ontwikkelingen op het gebied van infrastructuur en regelgeving voor betalingen, en kunnen deelnemen aan werkgroepen over onderwerpen als Open Banking, toegankelijkheid en standaarden. Bovendien stelt het lidmaatschap betaaldienstverleners in staat om branchegenoten te ontmoeten en daarmee pre-competitieve onderwerpen te bespreken.

Wij verwelkomen graag nieuwe leden. Om lid te worden of voor vragen over het lidmaatschap kunt u contact met ons opnemen.