Convenant Contant Geld

Het Convenant Contant Geld heeft als doel om ervoor te zorgen dat contant geld beschikbaar, bereikbaar en bruikbaar blijft voor iedereen in Nederland, ondanks de afname in het gebruik ervan. Contant geld wordt gezien als een publiek goed en als een belangrijk terugvalmiddel bij storingen in het digitale betalingsverkeer.

Doel en achtergrond

Op 8 april 2022 heeft de minister van FinanciÃ«n het Convenant Contant Geld aangeboden aan de Tweede Kamer. DrieÃ«ntwintig organisaties die betrokken zijn bij het Nederlandse betalingsverkeer hebben dit convenant ondertekend. Het doel is om ervoor te zorgen dat contant geld goed blijft functioneren als betaalmiddel aan de fysieke kassa, ook nu er steeds meer elektronisch wordt betaald.

Het convenant is ondertekend door onder andere:

de grote banken
Betaalvereniging Nederland
consumentenorganisaties
vertegenwoordigers van winkeliers, horeca en tankstations
aanbieders van contant geld
De Nederlandsche Bank (DNB)

Het convenant geldt vijf jaar en bevat afspraken die onder leiding van DNB zijn gemaakt om de beschikbaarheid en het gebruik van contant geld te waarborgen. Omdat steeds minder mensen contant betalen, stijgen de kosten per transactie. Dankzij de afspraken in het convenant blijft contant geld toch goed beschikbaar en bereikbaar voor iedereen die het nodig heeft.

Ook banken zoals Knab, Van Lanschot Kempen, bunq, Triodos Bank en BNG Bank hebben via een verklaring aangegeven dat zij zich houden aan de verplichtingen uit artikel 4 van het convenant.

Addendum augustus 2023

Op 19 juli 2023 heeft DNB een addendum opgesteld dat hoort bij het Convenant Contant Geld. In het addendum zijn afspraken opgenomen over de zogenoemde freeze met mogelijkheid tot indexatie. Met dit addendum worden financiÃ«le afspraken en verantwoordelijkheden verder verduidelijkt.

Looptijd en vervolg

Het convenant geldt in principe vijf jaar. Tegelijkertijd is een onderzoek gestart naar hoe het publieke belang van contant geld op de langere termijn het beste kan worden gewaarborgd, inclusief de financiering en de organisatie van het chartale betalingsverkeer.

Relatie met de Wet Chartaal

De vrijwillige afspraken uit het Convenant Contant Geld zijn niet voldoende gebleken om de toekomst van contant geld langdurig te waarborgen. Daarom heeft minister Heinen van FinanciÃ«n op 25 maart 2025 het wetsvoorstel Chartaal Betalingsverkeer naar de Tweede Kamer gestuurd.

Het doel van dit wetsvoorstel is om contant geld bereikbaar, beschikbaar en betaalbaar te houden voor iedereen. De belangrijkste maatregelen zijn:
Grote banken met meer dan 3 miljoen rekeninghouders moeten een landelijk dekkend netwerk van geldautomaten onderhouden.
Inwoners moeten binnen 5 kilometer toegang hebben tot een werkende geldautomaat.
Banken met meer dan 500.000 particuliere klanten moeten gratis contante opnames aanbieden.
Voor zakelijke klanten gelden maximumtarieven.
Ook voor contante stortingen gelden verplichtingen voor grote en middelgrote banken.
Geldtransportbedrijven moeten regelmatig rapporteren aan DNB, die toezicht houdt op naleving.

De verwachting is dat de wet in juli 2026 in werking treedt. Op dat moment komt het Convenant Contant Geld te vervallen.