Betaalrekeningen: waarop letten bij uw keuze?

Het kiezen van een betaalrekening is een belangrijke beslissing, zowel voor consumenten als voor ondernemers. Wat is het aanbod en hoe kun je kiezen? Hieronder geven wij een overzicht van de belangrijkste aandachtspunten en opties die u in overweging kunt nemen.

1. Verschillende soorten aanbieders van betaalrekeningen

In Nederland kunt u terecht bij verschillende soorten aanbieders van betaalrekeningen. Niet alleen banken kunnen betaalrekeningen aanbieden, ook niet-bancaire zogeheten EGI’s kunnen dat doen (elektronischgeld-instellingen). We zetten de verschillende soorten aanbieders op een rij:

• Traditionele banken: Deze bieden vaak een breed pakket aan diensten, zoals betaal- en spaarrekeningen, leningen en verzekeringen. Sommige traditionele banken hebben nog fysieke kantoren of servicepunten die klanten kunnen bezoeken en ze ondersteunen nog papieren overboekingsformulieren en papieren bankafschriften.
• Neo-banken: Dit zijn relatief nieuwe, meestal volledig digitale banken die zich richten op digitaal gebruiksgemak en lage kosten voor basisdiensten.
• Elektronischgeld-instellingen (EGI’s): EGI’s zijn geen banken maar ze staan wel onder toezicht. Bij een EGI kun je niet sparen of lenen. Je krijgt er wel een gangbare betaalpas en je kunt er alle gangbare betalingen doen en ontvangen. EGi’s richten zich vooral op specifieke betaaloplossingen en bieden meestal eenvoudige, digitale betaalrekeningen aan. Ze vallen niet onder een depositogarantiestelsel.

NB: Hierna noemen we alle aanbieders van betaalrekeningen gemakshalve “banken”, tenzij het onderscheid tussen banken en EGI’s echt van belang is.

2. Nederlands of buitenlands IBAN

In Nederland kunt u kiezen tussen betaalrekeningen met Nederlandse IBANs of met IBANs uit andere SEPA-landen (IBAN staat voor International Bank Account Number). Alle IBANs uit alle SEPA-landen zijn in beginsel gelijkwaardig maar toch zijn er verschillen:

• Single Euro Payments Area (SEPA): SEPA omvat alle EU-landen, aangevuld met enkele landen buiten de EU die zich voor eurobetalingen netjes aan alle EU-regels en -afspraken houden. SEPA-landen buiten de EU zijn bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Zwitserland. Tussen alle SEPA-landen zijn betalingen in euro’s verregaand geharmoniseerd. Dat betekent dat iemand tussen twee verschillende SEPA-landen met hetzelfde gemak een overboeking in euro’s kan verzenden of ontvangen als binnen Nederland.
• Automatische incasso’s: Bedrijven en instellingen mogen niet discrimineren tegen IBANs van klanten uit andere SEPA-landen maar in de praktijk blijkt dat helaas toch te gebeuren. Vooral bij automatische incasso’s kunnen sommige incassanten in een bepaald SEPA-land (in Nederland) nog steeds niet uit de voeten met IBANs van klanten uit andere SEPA-landen.
• Binnenlandse collectieve bankdiensten: Nederland kent een aantal binnenlandse collectieve voorzieningen tussen banken waar banken uit andere SEPA-landen (nog) niet aan deelnemen. Zo kun je alleen gebruikmaken van de Nederlandse Overstapservice om over te stappen tussen twee banken met Nederlands IBANs (en EGI’s doen niet mee aan de Overstapservice).

3. Betalen met iDEAL

iDEAL is het meestgebruikte online betaalmiddel in Nederland. Bij de meeste Nederlandse banken zit betalen met iDEAL standaard inbegrepen bij iedere betaalrekening. Bij enkele banken uit andere eurolanden, met een buitenlands IBAN, zit iDEAL ook inbegrepen, voor rekeninghouders die in Nederland verblijven.

Alle veelgebruikte Nederlandse mobiele betaalverzoeken (zoals Tikkie’s) gebruiken iDEAL. Klanten van een bank die niet met iDEAL kunnen betalen, kunnen dan ook niet via Nederlandse mobiele betaalverzoeken aan vrienden en familie betalen.

4. Instant Payments

Tussen Nederlandse banken kunnen rekeninghouders nagenoeg altijd snel digitaal overboeken met een zogeheten Instant Payment (onmiddellijke overboeking), zónder extra kosten. Het bedrag staat dan binnen enkele seconden op de betaalrekening van de ontvanger.

Vanaf oktober 2025 moeten alle SEPA-banken Instant Payments kunnen verzenden en ontvangen, voor alle digitale overboekingen in euro’s. EGi’s krijgen iets langer respijt – tot april 2027 – maar als ze dat willen kunnen ze Instant Payments nu al ondersteunen.

Totdat banken en EGI’s Instant Payments verplicht moeten ondersteunen, kan een overboeking van of naar een bank of EGI uit een ander SEPA-land nog één of twee werkdagen onderweg zijn.

5. Depositogarantiestelsel

• Particulieren bij een bank: Het depositogarantiestelsel beschermt het totale tegoed (‘deposito’) van een particuliere klant bij een Nederlandse bank tot €100.000, in het geval die bank failliet gaat. Veel andere SEPA-landen kennen ook een depositogarantiestelsel, meestal ook voor een garantiebedrag van ongeveer €100.000 per particuliere rekeninghouder. Wanneer u kiest voor een bank uit een ander SEPA-land, dan valt die bank onder het depositogarantiestelsel van dat land. Zoek daarom eerst uit of en voor welk bedrag een bank uit een ander SEPA-land onder een depositogarantiestelsel valt, voordat u daar een betaalrekening opent.
• Ondernemers bij een bank: Tegoeden van zakelijke bankklanten vallen in Nederland alleen onder het depositogarantiestelsel als de rekeninghouder een betrekkelijk kleine ondernemer is. Denk daarbij aan eenmanszaken en ZZP’ers. In andere SEPA-landen kan dit anders zijn. Lees meer over het Nederlandse depositogarantiestelsel…
• Elektronischgeld-instellingen (EGI’s): Alle tegoeden van rekeninghouders bij EGI’s vallen niet onder een depositogarantiestelsel. EGI’s bieden wel andere waarborgen, zoals het strikt scheiden van de tegoeden van klanten van het eigen kapitaal van de EGI. Controleer zorgvuldig welke zekerheden een EGI biedt als u daar een groot bedrag op een betaalrekening wilt zetten.

6. Bijzondere soorten rekeningen

Veel banken bieden bijzondere betaalrekeningen voor particulieren, zoals en/of-rekeningen met twee of meer gelijkwaardige rekeninghouders, of rekeningen met bepaalde beperkingen voor minderjarigen. Niet alle banken bieden dit soort rekeningen dus let daar op bij het kiezen van een bank.

Voor ondernemers is de variëteit in het aanbod van betaalrekening nog groter. Zoek daarom goed uit of de dienstverlening en de tarieven van een bepaalde bank goed aansluiten op uw behoeften en wensen als ondernemer.

Het beoordelen en goedkeuren van een nieuwe zakelijke klant kan weken tot maanden in beslag nemen. Een bank kan een aanvraag voor een zakelijke betaalrekening ook volledig afwijzen.

7. Contant geld opnemen en storten

Met een betaalpas van iedere bank kun je bij nagenoeg alle geldautomaten wereldwijd contant geld opnemen. Bij sommige banken of bij sommige rekeningsoorten is dat echter niet inbegrepen in de maandelijkse vaste rekeningkosten, ook niet voor het opnemen van contant geld in Nederland.

Als je regelmatig in Nederland contant geld wil opnemen, zoek dan een bank of type rekening die daar geen extra kosten voor in rekening brengt.

Alleen bij sommige traditionele banken kun je contant geld storten en daar moet je dan meestal apart voor betalen. Geld storten is zelden gratis inbegrepen in de vaste maandelijkse kosten.

8. Kosten en tarieven

De kosten en tarieven van betaalrekeningen kunnen sterk variëren, afhankelijk van de diensten die beschikbaar zijn en waar u gebruik van maakt:

Vaste maandelijkse kosten: Doorgaans zit daar veel dienstverlening volledig bij inbegrepen, zoals alle overboekingen en automatische incasso’s binnen SEPA, een gangbare betaalpas en alle betalingen die daarmee worden gedaan in eurolanden, iDEAL-betalingen en het verzenden of betalen van mobiele betaalverzoeken. Ieder bank kan daar echter van afwijken dus kijk goed naar de tarieven en voorwaarden van de bank waar uw oog op valt.

Variabele (transactie)kosten: Die gelden voor alle transacties en diensten die niet zijn inbegrepen in de vaste maandelijkse kosten. Denk aan tarieven voor het opnemen en afstorten van contant geld, tarieven voor overboekingen naar landen buiten SEPA (buiten Europa), tarieven voor betalingen met een betaalpas buiten Europa, of aan kosten voor het aanvragen van een extra betaalpas.

9. Overzicht van aanbieders van betaalrekeningen in Nederland

Hieronder tonen wij een overzicht van banken en EGI’s die betaalrekeningen in Nederland aanbieden. Daarbij geven we per bank een paar algemene kenmerken aan:

• Bank of EGI
• Wel of geen Nederlands IBAN
• Wel of niet betalen met iDEAL
• Land van depositogarantiestelsel (dgs)

Vergeet bij uw keuze niet om ook stil te staan bij de klantenservice en de toegankelijkheid van de verschillende bank- en betaaldiensten. Een klein aantal banken heeft nog kantoren of servicepunten die u kunt bezoeken voor een persoonlijk gesprek. De meeste banken zijn alleen telefonisch en digitaal bereikbaar. Sommige neo-banken en EGI’s zijn uitsluitend digitaal bereikbaar, via hun website of mobiele app.

Tabel bijgewerkt op 13 november 2025.