Plannen digitale euro zouden fors beslag leggen op mensen en middelen van banken

De Europese Commissie (EC) werkt aan wetgeving voor het uitgeven en gebruiken van een digitale euro, als aanvulling op de contante euro van tastbare munten en biljetten. Het daadwerkelijk ontwikkelen en uitgeven van zo’n digitale euro komt in handen van de Europese Centrale Bank (ECB). In het wetsvoorstel van de EC is een uitvoeringstaak voor Europese banken opgenomen. In opdracht van drie grote Europese bankenkoepels heeft adviesbureau PwC een studie uitgevoerd naar de verwachte impact op banken van de huidige plannen van de EC voor de digitale euro.

PwC deed hiervoor onderzoek onder 19 banken in de eurozone, waaronder Nederlandse banken. De studie wijst uit dat de plannen voor de digitale euro tenminste vier jaar lang beslag zouden leggen op bijna de helft van de geschikte mensen en middelen van Europese banken voor ontwikkeling en implementatie in het betaaldomein. Een jarenlange halvering van mensen en middelen voor andere ontwikkelingen bij banken zou ten koste gaan van hun innovatie- en concurrentievermogen. Europese banken hebben daardoor minder ruimte om met elkaar te concurreren, met niet-bancaire betaalinstellingen en met niet-Europese financiële instellingen.

De PwC-studie schat dat het implementeren en invoeren van de digitale euro iedere bank gemiddeld €110 miljoen kost. Dit is exclusief de kosten van offline betaalfunctionaliteit, meerdere digitale-euro-rekeningen per gebruiker en specifieke oplossingen voor ondernemers (zoals winkeliers) die ook in de huidige plannen zijn opgenomen. Daarvan is nog te weinig bekend om de kosten te kunnen inschatten. Voor alle banken in de hele eurozone samen bedragen de totale kosten volgens PwC tenminste €18 miljard; een behoudende schatting waarin alleen de veranderingskosten van banken in de eerste vier jaar zijn meegerekend. Veel andere kosten in de beoogde betaalketen voor de digitale euro, zowel binnen als buiten banken, blijven buiten beschouwing.

Het inzicht dat deze studie verschaft, ondanks haar beperkingen en onzekerheden, toont aan dat een zorgvuldige kosten-batenanalyse nodig is voordat de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Europese Raad overgaan tot belangrijke wetgevingsbeslissingen over de digitale euro en voordat de ECB ontwerpbeslissingen over de invulling neemt.

De schattingen in de PwC-studie zijn reden voor bezorgdheid over de verwachte impact op banken van de huidige plannen rond de digitale euro. Die impact vraagt om een op feiten gebaseerde discussie over de doelen van de digitale euro, een discussie die rekening houdt met de beschikbare mensen en middelen van banken.

De invoering van de digitale euro vormt een grote ingreep in het financiële stelsel. Op lange termijn lijkt de digitale euro alleen levensvatbaar als die concrete, relevante doelen kan realiseren en het beslag op mensen en middelen proportioneel is. Optimaal gebruik van de bestaande private infrastructuur en industrienormen is daarbij essentieel. De digitale euro moet simpeler, met meer focus op wat echt belangrijk is voor Europa (weerbaarheid en soevereiniteit). Ze zou zich moeten beperken tot essentiële gebruiksmogelijkheden die bestaande en vergevorderde nieuwe marktoplossingen niet bieden, zoals een offline terugvaloptie bij stroom- en telecomstoringen.

Lees de studie van adviesbureau PwC…