Direct naar inhoud

Betaaljournaal 21

Published on:

Er was weer veel nieuws over het betalingsverkeer tussen carnaval en Pasen. De Betaalvereniging en DNB brachten hun jaarlijkse rapport uit over Betalen aan de Kassa, de Thuiswinkel Markt Monitor 2022 is verschenen, we hebben onze bijgewerkte roadmap gepubliceerd, de EPC heeft een profiel van het Nederlandse betalingsverkeer op zijn website geplaatst en we hebben een drukbezocht openbaar evenement rond Open Banking en SPAA gehouden.

Een zeer ingrijpende operatie heeft zich betrekkelijk geruisloos door heel Europa voltrokken: de migratie van TARGET2 naar het nieuwe T2-systeem voor het grootschalig vereffenen van eurobetalingen tussen banken door het Eurosysteem. Die migratie was voor betaaldienstverleners net zo ingrijpend als de invoering van SEPA in 2014. Een andere recente ontwikkeling op Europese schaal was de openbare consultatie van de Europese Commissie over haar wetsvoorstel om het ondersteunen van Instant Payments de facto verplicht te stellen voor betaaldienstverleners in de EU.

De Acceptgiro kennen we alleen in Nederland. Dit iconische betaalformulier wordt binnenkort na bijna 50 jaar aan de wilgen gehangen, in een wereld die steeds meer digitaliseert. In dit Betaaljournaal brengen wij de roemrijke geschiedenis van de Acceptgiro nog eens over het voetlicht.

Ik wens onze lezers weer veel leesplezier en aangename gedenk- en feestdagen. Wij verwachten dat de vrijmarkten op Koningsdag weer een groot succes worden, voor kopers en verkopers, mede dankzij het gemak en de betrouwbaarheid van Instant Payments, IBAN-Naam Check, mobiele betaalverzoeken, iDEAL en QR-codes die door onze leden mogelijk worden gemaakt. En natuurlijk, ook via contante betalingen voor degenen die dat nog willen.

Gijs Boudewijn, Algemeen directeur

Spreker en moderator voor volle congreszaal over betalingsverkeer, met groot blauw vlak met het getal 21 over het publiek heen.

Mobiel betalen in 2022 even populair als contant geld aan de kassa

In 2022 is kaartloos betalen met smartphones en wearables in Nederland even populair geworden als contant geld aan de kassa, met een aandeel van 21% voor kaartloze pinbetalingen en 20% voor contant geld. Pinbetalingen, inclusief alle contactloze varianten, nemen 80% van alle betalingen aan de toonbank voor hun rekening.

Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank en Betaalvereniging Nederland blijkt dat met name scholieren, 65-plussers en mensen die moeilijk kunnen rondkomen, vasthouden aan contant betalen. Het gebruik van contant geld lijkt na corona gestabiliseerd, terwijl nieuwe manieren van betalen, zoals contactloos betalen met mobiele telefoon of wearable, aan populariteit winnen. Mensen die moeilijk rond kunnen komen, betalen vaker contant, wat hen helpt om meer grip te houden op hun uitgaven.

Nieuwe taskforce richt zich op implementatie van European Accessibility Act

Nederlandse banken werken continu aan verbeteringen voor kwetsbare groepen zoals senioren of mensen met een beperking, zodat ze zonder problemen hun bankzaken kunnen blijven doen en om te voorkomen dat zij financieel buitengesloten worden. Recent is hier zelfs een Commitment door de banken over uitgesproken, naar aanleiding van een recent DNB-onderzoek.

Inclusieve(re) samenleving

De Betaalvereniging heeft goed gekeken hoe het een coördinerende rol kan spelen bij de implementatie van de richtlijnen uit European Accessibility Act. In maart 2023 heeft de Betaalvereniging besloten om de in juni 2020 opgerichte Werkgroep Toegankelijkheid en Inclusiviteit (WTI) om te vormen tot de Taskforce European Accessibility Act (TFEAA). In de TFEAA zitten vertegenwoordigers van ABN AMRO, ING, Rabobank, Triodos en de Volksbank, net als in de voormalige WTI. De Nederlandsche Bank is toehoorder. Lees meer over de thema’s en doelen van de TFEAA.

Open banking evenement ‘SPAA: open access beyond PSD2’

18 april organiseerde Betaalvereniging Nederland het evenement ‘SPAA: open access beyond PSD2’. Tijdens het evenement stond open banking in Nederland centraal. Het werd goed bezocht door onder andere bankiers, betaalinstellingen, toezichthouders en consultants. Silvia Mensdorff-Pouilly, Head of Corporates & International Banking bij FIS, was de dagvoorzitter.

Hessel Kuik, voorzitter van PSD2SIG en CEO van Bizcuit, trapte af met een presentatie over de huidige status van open banking in Nederland. Er is nog werk aan de winkel voordat open banking als succes kan worden bestempeld maar de afgelopen jaren zijn er door de sector stappen in de goeie richting gezet. Charles Damen, CPO bij Token, bood interessante inzichten over hoe open banking in het VK wordt vormgegeven. Emanuel van Praag, advocaat bij Kennedy Van der Laan en professor Financiële Technologie en Recht, gaf zijn visie op de toekomst van open banking en open finance: waar gaat het delen van data heen? Uit zijn presentatie blijkt dat open banking pas het begin is. Gijs Boudewijn presenteerde het SEPA Payment Account Access (SPAA) scheme. Dit sectorinitiatief giet premium open banking diensten in een afsprakenstelsel waarin die diensten tegen een vergoeding aangeboden kunnen worden. Gijs Boudewijn is als medevoorzitter van de SPAA Multi-Stakeholder Group nauw betrokken bij dit initiatief. Het evenement sloot af met een levendige paneldiscussie over het SPAA scheme met Jan van Vonno, hoofd strategie bij Tink, Atze Faas, adviseur betalingsverkeer bij EuroCommerce, Gijs Boudewijn en Silvia Mensdorff-Pouilly. De discussie maakte duidelijk dat SPAA een boost kan geven aan de adoptie van open banking en aan welke voorwaarden SPAA moet voldoen om een succes te worden.

Succesvolle migratie naar T2, het nieuwe systeem voor interbancaire ‘clearing & settlement’ in de eurozone

Het Eurosysteem heeft in het weekend van 18 en 19 maart met succes het nieuwe T2-systeem voor interbancaire ‘clearing & settlement’ geïmplementeerd. De migratie, waarbij ook banken en transactieverwerkers hun systemen moesten omschakelen, verliep vlekkeloos. Op 20 maart verwerkte T2 met succes het gebruikelijke dagelijkse volume van ongeveer 400.000 transacties.

Nederlandse banken en transactieverwerkers hebben de overgang ook probleemloos volbracht, dankzij grondige voorbereidingen en tests, ondersteund door De Nederlandsche Bank (DNB) en Betaalvereniging Nederland. Het T2-systeem verzorgt de zogeheten ‘real-time gross settlement’ van eurobetalingen tussen banken binnen de eurozone.

Definitief afscheid van Acceptgiro

Op 31 mei a.s. worden de laatste Acceptgiro’s in Nederland verwerkt. De Acceptgiro werd in 1977 gezamenlijk door de banken en de (toenmalige) Postcheque- en Girodienst (PCGD) ingevoerd. Het was de opvolger van de Stortings- en Acceptgirokaart (of STAC-kaart, een ponskaart).

In de hoogtijdagen van Acceptgiro werden meer dan 300 miljoen papieren exemplaren per jaar verwerkt. In 2023 is het volume nog maar 0,3% daarvan.

Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw werd het Acceptgiroformulier gekenmerkt door een blauw uiterlijk. Daarnaast was er ook een groene variant, de Actie-Accept. Die kon enkel gebruikt worden voor vrijwillige giften.

Bij de introductie van de euro op 1 januari 2002 werd het blauwe guldenformulier vervangen door het gele euro-Acceptgiroformulier en werd de groene versie voor giften afgeschaft.

In 2014 werd het formulier nog éénmaal aangepast voor het IBAN-rekeningnummer (International Bank Account Number). De zevencijferige gironummers en tiencijferige bankrekeningnummers maakten toen plaats voor de 18 tekens van het Nederlandse IBAN.

Inmiddels blijkt dat, zowel bedrijven als particulieren deze betaalmethode door één of meer alternatieve betaalmethoden hebben vervangen. Bijvoorbeeld door papieren overschrijvingsformulieren van banken, machtigingen voor automatische incasso, op papier of digitaal, iDEAL met QR-code of andere betaalvormen, doorgaans digitaal.

Acceptgiroformulieren kunnen vanaf 1 juni 2023 niet meer op papier worden ingediend om geld van de ene naar de andere betaalrekening te laten overboeken. Net als het cassettebandje is de Acceptgiro daarmee toegetreden tot de eregalerij van iconische maar niet meer gebruikte informatiedragers.

Nederlandse consument geeft in 2022 online €33,3 miljard uit

Nederlandse consumenten gaven €33,3 miljard uit aan online aankopen in 2022, een stijging van 9% vergeleken met 2021. Uit cijfers van de Thuiswinkel Markt Monitor blijkt dat het aantal aankopen daalde met 5%, terwijl het gemiddelde besteed bedrag per aankoop met 15% toenam. Online aankopen en bestedingen aan diensten stegen, terwijl die voor producten daalden.

De populariteit van online winkelen bleef stabiel. Het aandeel online aankopen in de totale bestedingen groeide van 31% naar 32%. Het aantal online aankopen met smartphones steeg van 29% naar 33% en iDEAL bleef het meest gebruikte betaalmiddel, met 70% van de online aankopen.

Wetsvoorstel Europese Commissie voor Instant Payments

De Europese Commissie heeft op 26 oktober 2022 een wetsvoorstel gepubliceerd inzake Instant Payments (voor een ‘verordening’). Instant Payments moeten het nieuwe normaal in de EU worden. De Commissie stelt voor Instant Payments verplicht te stellen voor betaaldienstverleners die reeds gewone overboekingen (SCTs) aanbieden, toeslagen ten opzichte van gewone overboekingen te verbieden, een IBAN-Naam Check verplicht te stellen en sanction screening minder belastend te maken. Voor (niet-bancaire) betaal- en elektronischgeld-instellingen is een uitzondering opgenomen.

De Betaalvereniging heeft samen met haar leden gereageerd op de consultatie van de Europese Commissie en adviseert om het voorstel op enkele punten aan te passen:

Momenteel behandelt het Europees Parlement het wetsvoorstel. Rapporteur Michiel Hoogeveen heeft zijn concept-rapport al gepubliceerd. Het wetgevingsproces rondom dit dossier verloopt snel en naar verwachting zal in het najaar van 2023 het definitieve wetsvoorstel ingediend worden.

De ‘roadmap’ van de Betaalvereniging: dit gaan we de komende drie jaar doen

Zoals elk jaar hebben wij onze roadmap gepubliceerd. In deze roadmap kijken we drie jaar vooruit (2023-2025) naar de belangrijkste ontwikkelingen die ons en onze sector zullen en kunnen raken. In deze versie van de roadmap wordt ook de vertaling gemaakt van de verwachte ontwikkelingen naar ons Jaarplan 2023.

EPC-landenprofiel: hoe verhoudt het Nederlandse betalingsverkeer zich tot de hele EU?

Gijs Boudewijn bespreekt het Nederlandse betalingsverkeer in een landenprofiel uit een reeks van de European Payments Council (EPC). Het profiel behandelt belangrijke kenmerken en recente ontwikkelingen van het Nederlandse betaallandschap en kijkt naar thema’s als Instant Payments, IBAN-Naam Check en de kosten en opbrengsten van betaaldiensten in Nederland.

Wat niet tot uitdrukking komt in de standaard diagrammen van de EPC: pinbetalingen zijn goed voor 80% van alle Nederlandse toonbankbetalingen, terwijl 70% van de Nederlandse online betalingen met iDEAL gebeuren.

Verenigingsnieuws

We verwelkomen ons nieuwste lid XXImo Financial Services. Actief als Nederlandse elektronisch geldinstelling in mobiliteitsoplossingen en uitgever van betaalpassen. Welkom!

Op 17 mei vindt weer een halfjaarlijkse algemene ledenvergadering van de Betaalvereniging plaats. Leden treffen binnenkort de uitnodiging en bijbehorende vergaderstukken in ons portaal Infonet. Aansluitend aan de vergadering is er een informatieve bijeenkomst over de uitvoering van het toegankelijkheidsprogramma naar aanleiding van het eind januari afgegeven ‘commitment’ door de banken. De bijeenkomst vindt plaats op kantoor bij de Betaalvereniging in het Auditorium.

Geldland

Bekijk hier onze nieuwste video’s:

Cijfers

In het eerste kwartaal van dit jaar zijn er 416 miljoen mobiele NFC-transacties uitgevoerd.

Meer kerncijfers over pinnen

Agenda

Ledenbulletin

Naast dit Betaaljournaal geeft de Betaalvereniging ook Ledenbulletins uit. Daarin informeren wij de leden over praktische zaken die van belang zijn. De bulletins verschijnen meestal een paar keer per maand en hebben betrekking op een specifiek thema. Bent u lid, maar ontvangt u deze bulletins nog niet? Via secretariaat@betaalvereniging.nl kunt u zich op de verzendlijst laten plaatsen.

Aanmelden Betaaljournaal

Ook benieuwd wat de nieuwste ontwikkelingen zijn in het betalingsverkeer? Blijf op de hoogte via Betaaljournaal. U kunt zich hier aanmelden.

Gerelateerde artikelen